POS Vardiyası ve Z Raporu

POS vardiyası, POS'taki nakit paranın kesin bir kaydını tutmanın bir yoludur: kasiyer vardiyayı bir başlangıç kasası ile açar, tüm nakit hareketlerini kaydeder ve sonunda vardiyayı kapatarak fiili bakiyeyi hesaplanan bakiye ile karşılaştırır. Sonuç "Finans" bölümüne aktarılır.

Açmak için: Yönetim paneli → POS. Vardiya yönetimi, POS fişinin üst kısmındadır (POS simgesi veya yanındaki menü).

Vardiya Neden Gereklidir#

Açık bir vardiya olmadan POS'taki ödeme butonu kullanılamaz. Bu, her ödemenin belirli bir kasiyere ve vardiyaya bağlanmasını sağlar — nakit mutabakatı bu şekilde oluşturulur.

Vardiya kasiyer bazlı takip edilir: POS'ta birden fazla kişi çalışıyorsa, her birinin o konum için kendi vardiyası olur. Her vardiyanın satış verileri birbirine karışmaz.

Vardiya Açılışı#

1. Bilet başlığında «Vardiyayı Aç» seçeneğine tıklayın.
2. Kasa avansı tutarını girin — çalışmaya başlamadan önce çekmecede bulunan nakit miktarı.
3. Onaylayın. Vardiya açıldı: ödeme butonu aktif hale gelir, başlıkta kasiyerin adını içeren bir etiket görünür.

Şube için vardiya açılış kontrol listeleri yapılandırılmışsa, sistem tam açılış anında bunlara göre vardiya görev panosunda görevler oluşturur ve kaç maddenin eklendiğini gösterir — "kahve makinesini aç, sayaçları oku, vitrini kontrol et" gibi görevler yönetici hatırlatmasına gerek kalmadan kendiliğinden görünür.

Açılışın ardından vardiya cihazda önbelleğe alınır — kısa süreli ağ kesintilerinde kasiyer sipariş almaya devam edebilir.

Nakit Hareketleri#

Vardiya sırasında üç tür işlem kaydedilebilir:

Her işlem, tutar ve isteğe bağlı bir açıklama ile kaydedilir ve nihai rapora dahil edilir.

X Raporu — Ara Özet#

X Raporu, vardiyayı kapatmadan mevcut durumunu gösterir: nakit olarak ne kadar işlem yapıldığı, ne kadar nakit girişi/çıkışı yapıldığı, ne kadar tahsil edildiği ve kasa çekmecesindeki beklenen bakiye. Vardiya devam eder, veriler sıfırlanmaz.

X Raporunu çalışma gününün ortasında ara kasa kontrolü yapmak için kullanın.

Rapordaki kartlı satışlar terminallere göre ayrıştırılır — bankoda iki terminal varsa, her birinden ne kadar işlem geçtiği görülebilir.

Rapor için satış verileri sunucu tarafından toplandığından, X Raporu çevrimdışı oluşturulamaz. Ancak vardiya internet bağlantısı olmadan da açılıp kapatılabilir — Z Raporu verileri bağlantı yeniden kurulduktan sonra hesaplanacaktır.

Z Raporu — Vardiya Kapatma ve Mutabakat#

Z raporu vardiyayı kapatır. İşlem sırası:

1. POS menüsünde «Vardiyayı Kapat (Z)» seçeneğine tıklayın.

2. Para çekmecesindeki fiilen sayılan nakit tutarı girin.

3. Sistem beklenen bakiyeyi hesaplar:

   Beklenen = Kasa Avansı + Nakit Satışlar + Para Girişleri − Para Çıkışları − Tahsilatlar
   

   Sipariş teslim noktaları için bu tutara üçüncü taraf paketlerin nakit kapıda ödemesi eklenir: para fiziksel olarak aynı çekmecede bulunur ancak işletmenin cirosuna dahil edilmez — ayrı bir acente kalemi olarak kaydedilir.

4. Beklenen ve fiili bakiye arasındaki fark olan kasa farkı görüntülenir. Kasa farkı rapora kaydedilir (normal veya açık/fazla).

5. Vardiya kapatılır. Yeni satışlara ancak bir sonraki vardiya açıldıktan sonra başlanabilir.

Rapor kaydedilir ve «Finans» bölümünde erişilebilir hale gelir.

X ve Z Yazdırma#

Her iki rapor da Cenaly Hardware Bridge üzerinden termal yazıcıya yazdırılır; köprü yoksa yazdırma işlemi tarayıcı üzerinden yapılır. Yazıcı çevrimdışıysa, yazdırma görevi kuyruğa alınır ve cihaz tekrar bağlandığında yazdırılır — arayüz bu durumu bildirir ve o anda henüz kağıt çıkışı olmaz. Ayrıntılı bilgi için: Mutfakta ve salonda yazdırma.

Vardiya kapanışındaki kasa farkı bir kayıp kontrolü olayıdır. Bu durum kritik işlemler günlüğüne kaydedilir ve belirlenen eşiği aşması veya kasiyerler arasındaki genel tablodan belirgin şekilde sapması halinde «kasa farkı» kuralını tetikleyebilir. Bkz. Kayıp kontrolü.

Finans'ta Vardiya Geçmişi#

Tüm kapatılan vardiyalar Finans → Kasa Vardiyaları bölümünde mevcuttur: satış, hareket ve fark toplamlarını içeren, kasiyerlere ve tarihlere göre düzenlenmiş bir tablo. Bu, günlük mutabakat ve kasa disiplininin kontrolü için kolaylık sağlar.

Bu bölüm, hesap sahibi ve yönetici tarafından erişilebilir.

İlgili bölümler#

• Kasa (POS) — siparişlerle çalışma, masalar, ödeme
• Finans — yönetim panoları, vardiya geçmişi
• Fişler — fiş kayıt defteri, iadeler
• Bahşişler — vardiya ve finansal raporlarda bahşiş takibi
• Çalışanlar ve vardiyalar — roller, erişim hakları
• Kayıp kontrolü — kasa farkının bir kural-uyarısı olarak ele alınması
• Mutfakta ve salonda yazdırma — donanım köprüsü üzerinden X/Z yazdırma

Sıkça Sorulan Sorular#

Bir kasiyer aynı anda birden fazla vardiya açabilir mi?#

Hayır. Her kasiyerin lokasyon başına yalnızca bir açık vardiyası olabilir. Yeni bir vardiyaya başlamak için mevcut vardiyanın Z-raporu ile kapatılması gerekir.

Çalışma sırasında internet kesilirse ne olur?#

Açık vardiya cihazda saklanır — kasiyer ödemeleri almaya devam eder. Vardiya açma, nakit hareketleri ve vardiya kapatma işlemleri sıraya alınır ve bağlantı yeniden kurulduğunda sunucuya iletilir. Çevrimdışıyken yalnızca X-raporu oluşturulamaz; Z-raporu mutabakatı ise senkronizasyondan sonra hesaplanır: satış verileri sunucu tarafından toplanır.

Z-raporundaki fark ne anlama gelir?#

Bu, sistemin para çekmecesinde bulmayı beklediği tutar (hesaplama formülüne göre) ile kasiyerin fiziksel olarak saydığı tutar arasındaki farktır. Küçük bir fark normal kabul edilir (para üstü hataları). Sistematik bir fark ise inceleme yapılması gerektiğine dair bir işarettir.

Kartlı satışlar da vardiyaya dahil edilir mi?#

Kartlı satışlar vardiyayla ilişkilendirilir ve raporda görünür. Ancak nakit hareketleri (para girişi, para çıkışı, nakit tahsilatı) yalnızca nakit işlemler için geçerlidir; beklenen bakiye mutabakatı yalnızca nakit girişlerine göre hesaplanır.

Kasa vardiyalarını kimler görebilir?#

Kasiyer, garson veya yönetici rolüne sahip bir personel vardiya açabilir ve X/Z-raporlarıyla çalışabilir. "Finans" bölümündeki tüm vardiyaların geçmişine ise yalnızca işletme sahibi ve yönetici erişebilir.